Vandaag heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de al jarenlang slepende procedure tussen The Privacy Collective en Salesforce en Oracle. De vraag of The Privacy Collective ontvankelijk is, wordt door de Hoge Raad niet beantwoord. De Hoge Raad verwijst de zaak naar het Hof Den Haag voor verdere beoordeling omtrent de uitleg van het representativiteitsvereiste in het bijzonder.

The Privacy Collective eist een schadevergoeding van Salesforce en Oracle voor iedere Nederlandse internetgebruiker die benadeeld is door de stelselmatige overtreding van de AVG en de onrechtmatige verhandeling van persoonsgegevens waarvan deze ondernemingen een structureel verdienmodel hebben gemaakt. Via het voeren van deze collectieve actie komt The Privacy Collective op voor de rechten van deze internetgebruikers, die individueel niet of nauwelijks in staat zijn om zich tegenover deze techreuzen te verweren. In feite komt dat neer op alle Nederlanders die het internet gebruiken. The Privacy Collective vordert daarnaast dat Salesforce en Oracle stoppen met hun onrechtmatige praktijken.

Zes jaar procederen

Na bijna zes jaar procederen is op enige punten duidelijkheid verschaft over de toetsing van de wettelijke ontvankelijkheidseisen. De Hoge Raad oordeelt (link):

• De WAMCA heeft tot doel een efficiënte en effectieve afwikkeling van massaschade te bevorderen;
• Ontvankelijkheid van de stichting moet ex nunc worden getoetst;
• De ontvankelijkheidseisen van art. 1018c lid 5 Rv en art. 3:305a BW zijn afhankelijk van de omstandigheden van het geval en betreffen niet alleen een getalsmatig criterium;
• Ook de steun van andere belangenorganisaties kan worden betrokken bij de beoordeling of de belangenorganisatie die de collectieve vordering heeft ingesteld, aan het representativiteitsvereiste voldoet.

De Hoge Raad oordeelt echter ook dat het Hof Amsterdam een te lage drempel heeft aangelegd door te oordelen dat voldoende is dat “een achterban bestaat, dat wil zeggen dat een niet te verwaarlozen aantal personen behorend tot die (…) groep achter deze actie van TPC staat”. Het hof had dienen te beoordelen of de collectieve vordering van TPC de steun heeft van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie TPC opkomt.

Hoe dat moet worden bepaald, laat de Hoge Raad vervolgens in het midden. Als anonieme likes worden verzameld om steun aan te tonen, is dat onvoldoende. De Hoge Raad vernietigt het arrest deels en verwijst de zaak naar het Hof Den Haag voor verdere behandeling.

Toekomst van het collectieve actierecht in Nederland

Femke Hendriks, voorzitter van The Privacy Collective reageert teleurgesteld: “Met deze uitspraak is nog steeds niet de broodnodige duidelijkheid verkregen. Helaas wijkt de Hoge Raad gedeeltelijk af van het advies van Advocaat-Generaal De Bock van 30 januari jl (link), dat wat ons betreft veel meer in lijn was met de bedoeling van de wetgever. Belangenorganisaties weten na dit arrest nog steeds niet hoe het representativiteitsvereiste in de praktijk moet worden geïnterpreteerd. De rechtsonzekerheid voor belangenorganisaties blijft hiermee in stand en dat helpt niet bepaald voor de toegang tot het recht.”

De Evaluatiecommissie oordeelde onlangs kritisch over het functioneren van de WAMCA in de praktijk. In vijf jaar tijd kwam geen enkele collectieve actie tot een inhoudelijk oordeel. De duur van de ontvankelijkheidsfase is hier een grote oorzaak van. Met dit arrest zijn, na zes jaar procederen, helaas nog niet alle vragen beantwoord.

Brede maatschappelijke steun

De zaak tegen Oracle en Salesforce wordt gesteund door verschillende toonaangevende organisaties op het terrein van privacy en digitale rechten, waaronder Privacy First, Bits of Freedom, Stichting Data Bescherming Nederland, de Datavakbond, Luminate Strategic Initiatives en de Nederlandse Consumentenbond.

Over The Privacy Collective

The Privacy Collective is een non-profit organisatie die opkomt voor privacyrechten van internetgebruikers. Zij voert momenteel twee collectieve acties. Naast deze zaak tegen Oracle en Salesforce is dat de in mei 2026 aangekondigde rechtszaak tegen AppLovin (link). Beide zaken betreffen procedures onder de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA), die organisaties in staat stelt om namens grote groepen burgers op te treden tegen privacyschendingen, en namens hen een schadevergoeding te vorderen.